Een cover kiezen voor een boek is een vak apart. Meestal is er keuze uit twee of drie ontwerpen. Directeur, uitgever, redacteur, vertegenwoordigers, marketeers en de auteur zelf hebben er allemaal een idee bij en een mening over. Ze zoeken naar treffende beelden en kleuren, voeren argumenten aan, bellen met elkaar, wat vind je ervan, niet goed wel goed?, praten over alternatieven, wikken, vragen de vormgever nieuwe versies, beoordelen die, kan dat friemeltje niet zus of zo?, bellen met elkaar, goed? goed!, keuze gemaakt, weer mailen, hop klaar volgende. Die aanbiedingsbrochure moet af, gisteren eigenlijk al.
Zo ongeveer gaat het. Zelden mogen toekomstige lezers hun mening geven. Dat zal te maken hebben met de tijdsdruk, en de planning, covers van nieuwe boeken worden in allemaal in dezelfde korte periode gemaakt. Wij boekenmakers weten het bovendien zelf wel, wat de markt mooi vindt. Toch jammer dat niet regelmatig wordt gevraagd naar de mening van de toekomstige koper, al is het alleen maar om te toetsen of dat buikgevoel nog wel up to date is en overeenkomt met smaaktrends op straat.
Kinderboekenschrijver Marcel van Driel laat zijn toekomstige lezers wel kiezen. Zijn nieuwe boek Superhelden verschijnt pas september 2011, vlak voor de kinderboekenweek. Marcel is er vroeg bij. Op superhelden.nl mag iedereen, ook volwassenen, een stem uitbrengen op een van de twee covers. Dat kost heel weinig moeite, één klik.
Je hoeft je leeftijd niet in te vullen en ook je sekse niet, alleen maar één keer te klikken. Zijn uitgeverij is kennelijk niet geïnteresseerd in de profielen van de stemmers, in wie gebruikt maakt van zo’n stemmogelijkheid bijvoorbeeld. En ook niet in wie welke keuze maakt. Waarom eigenlijk niet?
Marcel: ‘We wilden de drempel zo laag mogelijk houden. Wél weten we dat in de eerste week voornamelijk volwassenen hebben gestemd (via Twitter en Facebook) en volgende week verwachten we de kinderen (via Hyves).’
Dat is een aanname. Een andere aanname is zo te bedenken: dat twitterende ouders hun kinderen wijzen op de verkiezing, waardoor ook veel kinderen stemmen de eerste week. Betrouwbaar is de uitkomst van de stemming ook al niet als het gaat om dubbelingen, want je kunt zo vaak stemmen als je wilt. Stem je een tweede keer dan verschijnt in beeld: ‘Je hebt al gestemd’, maar de achteringang is eenvoudig te vinden.
Nadat je gestemd hebt verschijnt er een venster waarop je je naam en e-mailadres kunt achterlaten. In grote letters staat er: inschrijven. Ik schreef me niet in want er stond niet bij waar ik me voor inschreef.
Marcel: ‘Onderaan in de tekst staat dat we boeken verloten en we je 2 x mailen: om te melden welk omslag het geworden is, en wanneer het boek verschijnt. Kennelijk is jou die tekst niet opgevallen.’
Ik ga terug naar de pagina, scroll, en inderdaad, het staat er. Ik zie ook waarom die tekst me eerder niet was opgevallen: hij staat onder de ‘vouw’ van mijn kleine computerscherm. Het woord inschrijven eist door zijn grote letters zoveel aandacht op dat ik het antwoord op mijn vraag daar direct onder of naast verwachtte, niet beneden de vouw.
Toch is het een heel goede actie van Marcel, die cover verkiezing. Hij betrekt mij als mogelijk toekomstige lezer bij het maakproces. En wie zich betrokken voelt gaat zich misschien wel als ambassadeur gedragen, straks. Wanneer het boek in de winkel ligt, en de cover is toevallig die ene waarop ik stemde, dan is het toch een beetje mijn cover geworden. In ieder geval zal de aanblik me een gevoel van herkenning geven, en herkenning is heel wat waard.
De winnende cover maakt Marcel waarschijnlijk pas deze de zomer bekend.
Welke kiezen jullie, en waarom?
